FANDOM


Kalendarium historii Polski 963-1900963-1031

przed 963-992 Mieszko I.

965 Sojusz z Czechami, małżeństwo Mieszka I z Dobrawą.

966 Chrzest Polski.

990 Odebranie Czechom Śląska, przyłączenie Małopolski do państwa Mieszka I.

997-1025 Bolesław I Chrobry.

1000 Zjazd gnieźnieński, pielgrzymka cesarza Ottona III do Gniezna, utworzenie metropolii gnieźnieńskiej.

1002-18 Trzy wojny z cesarzem Henrykiem II.

1003 Zajęcie Czech i Moraw (utracone w 1004).

1018 Wyprawa kijowska, odzyskanie Grodów Czerwieńskich.

1025 Koronacja Bolesława Chrobrego.

1025-1034 Mieszko II.

1025 Koronacja Mieszka II.

1031 Najazd ruski i niemiecki, utrata Milska, Łużyc i Grodów Czerwieńskich, Mieszko II na krótko zmuszony do rezygnacji z korony i wygnania.

1032-1133

1032-34 Powrót do władzy Mieszka II, zjednoczenie kraju.

1034-1058 Kazimierz Odnowiciel.

1037-38 Bunt feudałów, anarchia, rewolta ludu i przywrócenie pogaństwa.

1038-39 Najazd księcia czeskiego Brzetysława, utrata Śląska.

1039-41 Kazimierz z pomocą niemiecką odzyskuje Małopolskę i Wielkopolskę: Kraków stolicą.

1047 Odzyskanie Mazowsza, podporządkowanie Polsce Pomorza.

1058-1079 Bolesław II Śmiały.

1076 Koronacja Bolesława II.

1079 Męczeństwo św. Stanisława.

1079-1102 Władysław I Herman.

1093 Stłumienie buntu możnych przez Sieciecha palatyna krakowskiego.

1097 Władysław Herman wydziela dzielnice dla obu synów Zbigniewa i Bolesława, zachowując władzę zwierzchnią.

1102-1138 Bolesław III Krzywousty.

1106-07 Wojna domowa ze Zbigniewem, wygnanie go i zjednoczenie kraju.

1109 Odparcie cesarza Henryka V interweniującego na rzecz Zbigniewa.

1114 Ukończenie kroniki Galla Anonima.

1119 Pomorze Gdańskie w państwie Krzywoustego, do 1122 podbój Pomorza Zachodniego.

ok. 1133 Tzw. testament Krzywoustego: zasada senioratu, wydzielenie synom dzielnic.

1138-1306

1138-1146 Władysław II.

1146-1173 Bolesław IV Kędzierzawy.

1146 Wygnanie Władysława II przez młodszych braci, najazd cesarza Konrada III.

1157 Najazd cesarza Fryderyka I Rudobrodego, Bolesław Kędzierzawy jego lennikiem.

1163 Wymuszone przez cesarza przywrócenie Śląska synom Władysława II Wygnańca.

1173-1177 Mieszko III Stary.

1177-1194 Kazimierz II Sprawiedliwy.

1180 Zjazd w Łęczycy książąt piastowskich, biskupów i możnych, pierwsze przywileje stanowe Kościoła.

1194-1202 Walki o tron krakowski.

1202-1227 Leszek Biały.

1228-1238 Henryk Brodaty.

1226 Sprowadzenie Krzyżaków do Polski przez Konrada Mazowieckiego.

1227 Zjazd książąt w Gąsawie i zabójstwo Leszka, zanik resztek zasady pryncypatu.

1238-1241 Henryk II Pobożny.

1241 Najazd tatarski, śmierć Henryka Pobożnego pod Legnicą i upadek monarchii Henryków Śląskich.

1241-1243 Konrad I Mazowiecki.

1243 Pokonanie Konrada Mazowieckiego pod Suchodołem, Bolesław Wstydliwy księciem Krakowa.

1243-1279 Bolesław Wstydliwy.

1249 Utrata Ziemi Lubuskiej.

1257-79 Wielkopolska pod władzą Bolesława Pobożnego, walki z Branderburczykami.

1279-1288 Leszek Czarny.

1283 Pojawienie się zagrożenia ze strony Krzyżaków po podbiciu przez nich Prus.

1288-1290 Henryk IV Probus.

1288 Objęcie Krakowa przez Henryka Probusa (ks. wrocławskiego) po śmierci Leszka Czarnego.

1290 Starania Probusa o koronę polską, zapisanie ziemi krakowskiej i sandomierskiej Przemysłowi II.

1295-1296 Przemysł II.

1295 Koronacja Przemysła II w Gnieźnie.

1300-1305 Wacław II Czeski.

1305-1306 Wacław III.

1304-06 Łokietek zajmuje Małopolskę, ziemię sieradzką, łęczycką, Pomorze Gdańskie i Kujawy, (ziemie te odziedziczył w 1296 r.).

1306-1384

1306-1333 Władysław Łokietek.

1308 Opanowanie przez Krzyżaków Pomorza Gdańskiego.

1309 Utrata Pomorza Gdańskiego.

1311 Zdławienie przez Łokietka buntu niemieckich mieszczan w Krakowie („bunt wójta Alberta”).

1314 Wyprawa Łokietka na Poznań, Wielkopolska uznaje władzę Łokietka.

1320 Koronacja Władysława Łokietka w Krakowie.

1327-1329 Utrata Śląska.

1331 Bitwa pod Płowcami - pierwsze zwycięstwo nad Krzyżakami.

1333-1370 Kazimierz Wielki.

1335 Układy w Wyszechradzie (król Czech Jan Luksemburski zrzeka się roszczeń do Polski i Mazowsza) i w Trenczynie (Kazimierz zrzeka się praw do księstw śląskich).

1339 Proces z Krzyżakami w Warszawie.

1340-1388 Przyłączenie Rusi Czerwonej do Polski.

1343 Pokój kaliski z Krzyżakami.

1347 Kodyfikacja prawa polskiego (statuty: piotrkowski i wiślicki).

1351 Mazowsze staje się lennem Polski.

1364 Założenie Akademii Krakowskiej.

1370-1382 Ludwik I Węgierski.

1374 Przywilej Koszycki, gwarantował królowi tylko jeden stały podatek dwóch groszy z łanu chłopskiego.

1376 Konflikt z Litwą o Ruś Czerwoną, zajęcie ziemi chełmińskiej i bełzkiej.

1378 Podporządkowanie Rusi Węgrom.

1382-84 Okres bezkrólewia w Polsce, pertraktacje dynastyczne możnych krakowskich z dworem węgierskim.

1383-1399 Św. Jadwiga Andegaweńska.

1385-1569

1385 Unia polsko-litewska w Krewie (14 VIII), Jagiełło ma poślubić Jadwigę i zostać królem Polski, Litwa przyjmie chrzest, zostanie przyłączona do Polski i pomoże odzyskać ziemie utracone przez Polskę (m.in. Śląsk i Pomorze).

1386 Małżeństwo Jadwigi z Jagiełłą.

1386-1434 Władysław Jagiełło.

1400 Odnowienie uniwersytetu krakowskiego.

1401 Unia w Wilnie i Radomiu, Witold uznaje zwierzchnictwo Jagiełły i Korony w zamian za uznanie przez Jagiełłę swej dożywotniej władzy.

1409-11 Wielka wojna z Zakonem Krzyżackim.

1410 Zwycięska bitwa z Krzyżakami pod Grunwaldem.

1422 Przywilej Czerwiński, zapewnienie nietykalności majątkowej bez prawomocnego wyroku, zakazywał łączenia urzędów sądowniczych i wykonawczych, uzależnienie bicia monety od zgody rady królewskiej.

1425 Brześć - Przywilej nietykalności dla szlachty Nemine captivabimus.

1434-1444 Władysław III Warneńczyk.

1439 Bitwa pod Grotnikami, klęska zwolenników husytyzmu.

1440 Władysław III zostaje królem Węgier, wyjazd króla z kraju.

1442 Wojna węgiersko-turecka, sukcesy w Serbii i Bułgarii, pokój 1 VIII 1444.

1444 Zerwanie pokoju i nowa wyprawa na Turków, klęska pod Warną (10 XI), śmierć króla.

1447-1492 Kazimierz Jagiellończyk.

1454 Przywilej Nieszawski, zobowiązujący króla do nienakładania nowych podatków i zwoływania pospolitego ruszenia bez zgody sejmików.

1454-66 Wojna trzynastoletnia z Zakonem Krzyżackim.

1466 Pokój toruński, Pomorze Gdańskie, część Prus z Malborkiem i Elblągiem, Warmia oraz Ziemia Chełmińska wracają do Polski, otrzymują nazwę „Prus Królewskich”.

1490 Władysław Jagiellończyk królem Węgier, konflikt z Janem Olbrachtem.

1492-1501 Jan Olbracht.

1492 Aleksander Jagiellończyk Wielkim Księciem Litwy - zerwanie unii personalnej.

1493 Ustalenie się dwuizbowego parlamentu (sejmu walnego) król i senat oraz izba poselska.

1496 Przywilej piotrkowski, ograniczający wolność chłopów, zakazujący posiadania dóbr ziemskich przez mieszczan i zwalniający szlachtę z ceł.

1497 Wyprawa mołdawska Olbrachta, nieudane oblężenie Suczawy, porażka pod Koźminem.

1499 Unia wileńska - zachowanie sojuszu z Litwą.

1501-1506 Aleksander Jagiellończyk.

1504 Sejm piotrkowski - próba uporządkowania kompetencji najwyższych urzędów w państwie.

1505 Konstytucja „nihil novi” w Radomiu, nowe prawa i podatki mogą być ustanawiane tylko za zgodą sejmu.

1506 Zatwierdzenie „Statutu Łaskiego” - zbioru praw obowiązujących w państwie.

1508-1548 Zygmunt I Stary.

1519-21 Wojna z Krzyżakami zakończona sekularyzacją zakonu i utworzeniem świeckiego Księstwa.

1525 Hołd pruski.

1529 Wcielenie Mazowsza do Korony.

1530 Koronacja Zygmunta Augusta.

1533 Zawarcie pokoju z Turcją.

1537 „Wojna kokosza” - pierwsza w Polsce konfederacja szlachty.

1543 De revolutionibus Mikołaja Kopernika.

1548-1572 Zygmunt II August.

1563-70 Wojna o Inflanty z Danią, Rosją i Szwecją.

1563-1564 Inkorporacja do Korony księstw oświęcimskiego i zatorskiego.

1569 Unia Lubelska, Korona i W. Ks. Litewskie jednym, niepodzielnym państwem, postanowienia o wspólnym władcy Litwy i Polski, sejmie i polityce zagranicznej.Inkorporacja do Korony woj. podlaskiego, wołyńskiego, bracławskiego i kijowskiego.

1573-1772

1573 Artykuły henrykowskie (zaprzysięgane przez każdego nowego króla) - główne zasady ustroju Rzeczpospolitej (m.in. gwarancja tolerancji religijnej).

1574 Ucieczka Walezego z Polski na wieść o możliwości objęcia tronu Francji.

1575-1588 Stefan Batory.

1577-82 Wojna z Moskwą o Inflanty.

1581 Unia polsko-inflancka w Wilnie.

1587-1632 Zygmunt III Waza.

1596 Unia brzeska - Kościół prawosławny w Rzeczypospolitej przyjmuje zwierzchnictwo papieża.

1596 Przeniesienie stolicy Polski do Warszawy.

1600-10 Wojna ze Szwecją o Inflanty.

1604-10 Polska interwencja w sprawy dynastyczne Rosji tzw. „dymitriady”.

1610 Ogłoszenie królewicza Władysława carem Moskwy.

1611 Zajęcie Moskwy, załoga polska na Kremlu.

1618 Rozejm z Rosją w Dywilinie: ziemia smoleńska, siewierska i czernichowska pozostaje przy Rzeczypospolitej.

1620 Klęska pod Cecorą w wojnie z Turcją, ginie hetman Stanisław Zółkiewski.

1621 Obrona Chocimia.

1621-29 Wojna ze Szwecją o Inflanty, zakończona rozejmem w Altmarku (Starym Targu).

1632-1648 Władysław IV Waza.

1632-34 Wojna z Moskwą o Smoleńsk.

1635 Rozejm ze Szwecją w Sztumskiej Wsi: zwrot Polsce portów pruskich, Inflanty pozostają przy Szwecji.

1648-1688 Jan Kazimierz.

1648-67 Powstanie Kozaków pod wodzą Chmielnickiego na Ukrainie.

1654-67 Wojna z Moskwą.

1655-60 Najazd Szwedzki - „Potop”, walka między polską a szwedzką linią dynastii Wazów.

1656 Traktat w Radnot: próba dokonania rozbioru Polski przez Szwecję, Branderburgię i Rosję.

1657 Zrzeczenie się lenna z Prus Książęcych przez Jana Kazimierza (traktat welawsko-bydgoski).

1657 Najazd Rakoczego księcia Siedmiogrodu.

1658 Ugoda z Kozakami w Hadziaczu, przewidywała, że Ruś stanie się trzecim równorzędnym składnikiem Rzeczypospolitej.

1660 Pokój w Oliwie kończy wojnę ze Szwecją.

1667 Utrata ziemi smoleńskiej, czernichowskiej, siewierskiej, części woj. witebskiego i Ukrainy Zadnieprzańskiej na mocy postanowień rozejmu w Andruszowie.

1668 Abdykacja Jana Kazimierza i jego wyjazd do Francji.

1669-1673 Michał Korybut Wiśniowiecki.

1672 Turcy zdobywają Kamieniec Podolski, traktat w Buczaczu (utrata Podola i Ukrainy od Dniestru do Dniepru).

1672-1699 Turecka okupacja Podola i Ukrainy Prawobrzeżnej.

1672 Wrogie sobie konfederacje szlachty: gołąbska i szczebrzeszyńska.

1673 Hetman Jan Sobieski rozbija Turków pod Chocimiem.

1674-1696 Jan III Sobieski.

1686 Pokój Grzymułtowskiego, gwarancje Rosji dla praw prawosławia w Polsce.

1697-1733 August II Sas.

1699 Pokój w Karłowicach kończący 250 lat wojen polsko-tureckich.

1700-1721 Wojna północna pomiędzy Polską, Rosją Danią i Prusami o panowanie nad Bałtykiem.

1704 Wybór na króla Stanisława Leszczyńskiego, pod naciskiem Szwecji.

1705 Koronacja Stanisława Leszczyńskiego.

1717 „Sejm niemy” zatwierdza zasady ustrojowe narzucone Polsce przez Piotra I.

1732 „Traktat trzech czarnych orłów”: Prusy, Austria i Rosja będą uzgadniać politykę wobec Polski.

1733-1763 August III Sas.

1733 Ponowny wybór na króla Stanisława Leszczyńskiego (podwójna elekcja), początek wojny sukcesyjnej.

1734 Wygnanie Stanisława Leszczyńskiego.

1764-1795 Stanisław August Poniatowski.

1767 Sejm uznaje carycę Katarzynę II gwarantką „praw kardynalnych”.

1768-72 Antykrólewska i antyrosyjska konfederacja barska.

1769-1770 Austriacy zajmują Spisz, Podhale i Sądecczyznę.

1772 Pierwszy rozbiór Polski.

1773-1900

1773 Utworzenie Komisji Edukacji Narodowej.

1788-1792 Sejm Czteroletni.

1791 Uchwalenie Konstytucji 3 Maja, uchwalenie reform i zniesienie odrębności państwowej Korony i Litwy.

1792 Konfederacja targowicka.

1792 Wojna z Rosją w obronie Konstytucji 3 Maja.

1793 Drugi rozbiór Polski.

1794 Powstanie Kościuszkowskie.

1795 Trzeci rozbiór Polski, abdykacja Stanisława Augusta na polecenie Katarzyny II.

1797 Układ petersburski, utworzenie Legionów Dąbrowskiego.

1802 Przekształcenie Akademii we Wilnie w Uniwersytet, zamknięty przez władze rosyjskie w 1832.

1805 Założenie Liceum w Krzemieńcu.

1807-1815 Księstwo Warszawskie.

1809 Wojna z Austrią, powiększenie Księstwa o część zaboru austriackiego

1815-1831 Królestwo Polskie.

1816 Utworzenie Uniwersytetu Warszawskiego przez cara Aleksandra I.

1821-31 Książę Drucki-Lubecki ministrem skarbu Królestwa Polskiego - promowanie rozwoju gospodarczego, uporządkowanie finansów.

1822 Pierwszy tom Poezji Adama Mickiewicza - początek romantyzmu polskiego.

1830-1831 Powstanie Listopadowe w zaborze rosyjskim i wojna polsko-rosyjska.

1831 Początek Wielkiej Emigracji - tysiące Polaków z Królestwa opuszcza kraj.

1832 Zniesienie Królestwa Polskiego, konfiskaty majątków, likwidacja szkolnictwa polskiego.

1846 Powstanie Krakowskie.

1846 Wystąpienia w Krakowie oraz Wiosna Ludów w zaborze pruskim i austriackim likwidacja Rzeczypospolitej Krakowskiej.

1848 Powstanie Wielkopolskie.

1849 Wcielenie do Prus Księstwa Poznańskiego.

1851 Zniesienie granicy celnej Królestwa Polskiego z Rosją.

1861 Przywrócenie Rady Stanu i Komisji Rządowej Wyznań i Oświecenia Publicznego, dyrektorem Aleksander Wielopolski.

1863-1864 Powstanie Styczniowe i działalność Rządu Narodowego. Skutki powstania: utrata resztek autonomii, konfiskaty i wywózki na Sybir.

1864 Ukaz carski o uwłaszczeniu chłopów w zaborze rosyjskim.

1867 Likwidacja Rady Stanu i Rady Administracyjnej Królestwa Polskiego. W Galicji wzrost autonomii i działalność Sejmu Krajowego we Lwowie.

1869 W Krakowie ukazuje się „Teka Stańczyka” - potępienie konspiracji.

1876 Zakaz używania języka polskiego w administracji i sądach zaboru pruskiego.

1876 Pierwsze kółka socjalistyczne w Warszawie.

1885 „Rugi pruskie” - wydalenie z zaboru pruskiego ok. 20 tys. Polaków.

1887-1935 Józef Piłsudski.

1874-1945 Wincenty Witos.

1889 Zjednoczenie Zawodowe Polskie (ZZP).

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.